para arzı etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
para arzı etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

8 Şubat 2012 Çarşamba

Senyoraj ve Tanzi Etkisi

          Hazinenin Merkez Bankasına iç borçlanma senetlerini satması anlamına gelir. Ayrıca Kamu geliri açısından buna senyoraj denir. Üçüncü bir tanım ise Merkez Bankasının para basmadaki gücünü kullanarak elde ettiği gelir olarak da tanımlanır. 

Büyüyen bir ekonomide para arzının artmaması risk doğuracaktır. Dolayısıyla para basımı kaçınılmaz olacaktır. Devlet bu yolla gelir elde edecektir. Para basımının olması ayrıca büyüyen ekonomide enflasyonun artmasını engelleyecektir. Dikkat edilecek bir nokta para basılarak gelir elde edilmesinin üst sınırı vardır. Bu eşik aşıldığında genişleme fiyatlara yansıyacaktır. Bu durum tanzi etkisi ile açıklanabilir. Tanzi etkisi ise devletin elde ettiği gelirlerde bu eşikten sonra azalma olacak ve net gelirde kayıplar yaşanmaya başlayacaktır. 

Enflasyonun kamu gelirleri üzerindeki aşınmayı hesaplamak için Tanzi etkisi üzerinden hesaplama yapılacak bu hesaplamada da vergi tahsilatında meydana gelecek ortalama geçikme ile aylık ortalama enflasyon oranı ilişkilendirilmelidir. Bu durumda gerçek kayıp bulunacaktır.

Sterilizasyon

             Merkez Bankasının açık piyasa işlemlerini kullanmasına sterilizasyon denir. Merkez bankası kamu sektörü için aldığı kredilerin bir kısmını özel sektöre aktarmaktadır.  Hazineye iç borçlanma senetleri ile kredi verir aynı zamanda özel kesimin elinde bulunan senetleri alarak para arzını kontrol etmektedir. Bankaların reeskont yoluyla borçlanma yoluna giderken Merkez Bankası buna müdahalede bulunmaz, nedeni ise kredi imkanlarının dağıtılması önlemek istemez. Piyasada aşırı para artışını önlemek ve müdahale etmek için devlet iç borçlanma senedi satarak piyasadan para çekebilir.