10 Aralık 2023 Pazar

Alman İmparatorluğu



Roma Germen İmparatorları Orta Avrupa'da Almanca tüm toplulukların kralı unvanını taşımaktaydı. Fakat Almanlar imparatorluğun içinde, Orta Çağ'dan kalan derebeylik geleneğinden kaynaklı olarak 500 fazla siyasi yapıya bölünmüşlerdi. Bu yapıların hepsinin kendine göre ayrı kanunları, işleyiş yapıları ve yönetim biçimleri vardı


Napolyon'un seferiyle 19 ucu yüzyılın başında Roma Germen İmparatorluğu yıkıldı. Ve Alman devletleri Bonapart'ın yeni düzenlemesiyle Ren Konfederasyonu adı altında Fransız güdümüne girdi


1789 Fransız ihtilalinin yaydığı fikir akımlarıyla ve Fransa hegemonyası altında ezilmenin verdiği etkiyle Almanlar arasında milliyetçilik duygusu yükselmeye başladı. Napolyon'a karşı yapılan mücadelelerde kazanılan ortak tecrü ve işgalcileri kovarak tekrar kendi topraklarının kontrolünü ele geçirme fikri Almanların arasında birleşip tek bir ülke olma arzusunun fitilini ateşledi. Napolyon'un düşüşünün ardından Avrupa'nın yeniden düzenlendiği 1815 Viyana Kongresi'yle büyük monarşiler belli bir dengeye oturtmaya çalıştılar. Bu dengede tutma politikası uyarınca Roma Germen İmparatorluğu'nun yerini tutması için Alman devletçikleri, Avusturya İmparatorluğu'nun etki alanı altında birleşti



Burada yükselmekte olan Prusya'nın gücü göz ardı edildi. Sanayi Devrimiyle üretimin ve ticaretin artması, Alman devletleri arasında belli bir gümrük birliğine gidilmesine sebep oldu. Yapılan kara yolları ve özellikle demir yolları aynı milletten olan bu toplulukların 
Bu toplulukların birbirlerini daha fazla tanımasına yol açtı. Birbirlerini yakından tanıyan ve konuştukları dil dışında da ortak kültürel noktaları ve çıkarları olduğunu anlayan Almanlar arasındaki tek bir çatı altında birleşme fikri daha da kuvvet kazandı


Görüldüğü üzere demir yolları, Alman milli bilincinin ve beraberliğinin oluşmasında temel etkenlerden biri oldu. Çok uluslu bir yapıya sahip olan Avusturya İmparatorluğu etki alanında yükselmekte olan Alman milliyetçiliğini her ne kadar dizginlemeye çalışılsada 1848 beraber bu politika tamamen işlevsiz hale geldi. Artık hemen hemen her Alman birleşmeyi istiyordu. Gelin görün ki birleşme nasıl ve hangi yöntemle olacak? Hangi noktalar üzerinde ne oranda birleşilecek


Yaşananlar asil zümreleri ne denli etkileyecek gibi sorular kafaları karıştırıyor? Özellikle bu birleşmeyi Avusturya'nın mı yoksa Prusya'nın mı üstlenmesi gerektiği ikiliyi? Zihinleri allak bullak ediyordu. Birleşmenin olacağı gökteki bir güneş kadar görülmesine rağmen bir türlü beklenen olmuyor. Almanya'nın birleşmesi sürekli gecikiyordu. 1862 de Prusya tahtına birinci Wilhelm'in geçmesi, Avrupa'da dengeleri bir anda değiştirdiği gibi soruların tek tek yanıt bulmasına da vesile oldu



Hermutfon Genelkurmay Başkanı pozisyonuna getirildi. Albrede proses savaş bakanı oldu. Wilhem oto fons markada proje başbakanı olarak atadı


Roon'la Montre'nin askeri ve operasyonel dehası Bismarck'ın reel politik adı verilen siyaseti hızlıca Avrupa'nın demir yumruğu haline getirecekti. Kan ve demir Bismarck'ın Prusya Başbakanı olmasıyla Avrupa'nın çehresi değişmeye başladı. O Almanların hayatta kalabilmesini halkın Prusya etrafında birleşmesinde görmekteydi. Planı daha göreve ilk geldiği günden beri belliydi


büyük sorunlar, konuşmalar ve çoğunluk kararıyla değil kan ve demirle çözülecek diyordu. Bismarck Almanya'yı birleştirmek için kan ve demiri kullanacak. Yani savaşacaktı


Bismarck'ın en üstün özelliklerinden birisi, ortamı çok iyi analiz edebilmesiydi. Hangi ülkenin neye ne derecede tepki vereceğini çok iyi biliyor, ülkelerin güçlü ve zayıf yanlarını isabetli bir şekilde analiz edebiliyor. Kıtanın hali hazırdaki durumunu ideolojik eğilimleri kenara bırakıp Tamamen kendi ülkesinin çıkarları için en verimli şekilde kullanabiliyordu. Diplomatik ve bürokratik bir deha örneği olarak gösterilen Otto, hamleleri sayesinde ülkesinin elini her adımda biraz daha kuvvetlendirmeyi böylece başardı


Pruzya'nın Alman birliğini kurmak için atmak istediği ilk adım, Danimarka'ya bağlı olan Schleswig, Holstein ve Love andburg dukalıklarını ele geçirmekti. Buraları doğrudan Prusya'ya bağlamak isteyen önünde pek çok problem vardı. Ve bunlara vararken istediklerini yapması imkan dahilinde değildi



İsveç ve özellikle İngiltere, Prusya'nın kuzey denizine çıkmasına katiyetle karşıydı. Tek sorun İngiltere değildi elbette. Kendisini Almanların lideri gören Avusturya Bismarck'ın girişiminde ilk dur diyecek ülkeler arasındaydı


öte tarafta da Kırım Savaşı'ndan sonra hızla yakınlaşan Fransa Rusya ikilisi vardı. Pusyalıların en son istediği şey Fransa ve Rusya ile iki cephede aynı anda savaşmaktı. Bismarck'ın altın kurallarından birisi de buydu


hem doğuda hem batıda aynı anda savaşmamak. Bu bağlamda Bismarck Rusya yanına çekerse diğer ülkelerin muhalefetinin pek de önemi kalmayacağını düşündü. Tabii bu ortamın oluşabilmesi için bir yerlerde bir şeylerin fitilinin ateşlenmesi lazımdı


1863 yılında Polonyalılar Rusya'ya karşı ayaklandı. Oluşan durum karşısında büyük devletler hemen pozisyonlarına aldılar. İngiltere milli duygularla kurulmuş bir Polonya Devleti'nin Fransa'nın uydusu olacağını bildiği için isyanı destekleme taraftarı değildi. Fakat bu isyan sayesinde Fransa ile Rusya'nın arasını açmayı düşündü. Avusturya ise Polonya'nın Rusya'yla kendi arasında tampon olacağını biliyordu


Lehleri desteklemek konusunda aslında çekinceleri vardı. Çünkü buradaki milliyetçilik akımı kendi bayrağı altındaki milletleri de etkileyebilirdi. Bununla beraber Avusturya, Fransa Rusya yakınlaşmasından çekinmekteydi. Işte bu noktada Avusturya ve İngiltere'nin çıkarları örtüştü ve bu ikili Fransa'yı topun ağzına doğru itmeye başladı. Üçüncü Napolyon kendisine tuzak kurulduğunun farkında olmasına rağmen halkı çoktan tarafını seçmişti. Sokaklar, yaşa Polonya sesleriyle inliyor. On binler gönüllü olarak Polonya topraklarına akıyordu


Iç siyasetteki dengeleri gözetmek zorunda olan Napolyon leh milliyetçileri destekleme kararı aldı. Böylece üç devlet İngiltere, Avusturya ve Fransa, Rusya'nın karşısında yer almak için kolları sıvadı. Bismarck'ın ise aradığı fırsat ayağına gelmişti


Adı geçen üçlünün Rusya'ya tavır alacağını önceden hesaplayan başbakan, Rusya'yı destekleme kararı aldı. İngiltere ve Avusturya, Polonya meselesinde aldıkları sert tutumu bir anda yumuşatınca Fransa kabak gibi Rusya'nın karşısında tek başına kaldı


Napolyon yaptığı üst üste hatalar sonucunda Rusya'yla arasında iyiden iyiye açtı. Ortam tam Prusya'nın istediği gibi olmuştu. Schleswich Holstein anlaşmazlığını daha da kaşıyan Bismarck bir zaman  bulup Danimarka'ya saldırmak için hazırlandı. Ortamı Prusya'ya bırakmak istemeyen Avusturya'da işe karışınca Germen Konfederasyonu şubat 1864 yılında Danimarka'ya savaş ilan etti


Danimarka ordusu, bölgeye sevk edilen Alman birliklerinin yarısı kadar ya vardı ya yoktu. Askeri teçhizat bakımından tüfekleri arasında temel bir prensip farkı vardı. Danimarkalılar Springfield model 1842 Andfield Patent 1853  Enfield Patent 1861 , Maskitin ve Lorenz 1854 gibi çoğu İngiliz orijinli tüfekleri kullanmaktaydı. Bu silahlar dönemin modern yapısına uygun ve ağızdan doldurmalı silahlardı


En büyük dezavantajları askerlerin tekrar atış yapabilmesi için tüfekleri ağız kısmından ve ayaktayken doldurma zorunluluğuydu. Doldurması vakit alan bu tüfekler, dakikada ortalama 2-3 atış yapabiliyordu. Prusyalıların elindeyse Drayse Nidle Gan vardı


Pek çok sorunu olan iğneli ve kurmalı bu tüfeklerin rakiplerinden en büyük avantajı hızıydı. 19  yüzyıl sonrasına doğru savaş alanlarında silahlarda aranan şey, menzil ve isabet oranından ziyade hızdı


Driseler arka kısımlarından hızlıca doldurulabiliyordu. Ve askerler dolum işlemini yerde mevzilenmişken de yapabiliyorlardı. Dakikada ortalama 5-6 kadar atış yapabilen ve türünün ilk örneklerinden sayılan bu tüfeklerin varlığı bir sır değildi


Prusya 1840  sonundan beri tüm ordusunu donatmıştı. Fakat hiç kimse bu silahların savaş meydanında neler yapabileceğini bilmiyordu. Yakında herkes driselerin kuvvetini görecekti


Alman orduları şubat ayında girdikleri Danimarka topraklarında hızlıca ilerledi. Her ne kadar İngilizler işi zorlaştırmak için konferans topladıysa da işgal orduları durmaksızın ilerleyip Danimarka ordusunu temmuz ayında teslim olmaya zorladı


Almanlar net bir şekilde galip olan taraftı. Alman birliğine giden ilk adım bu şekilde atılmış oldu. Peki Bismarck'ın tek hedefi adı geçen dukalıkları ele geçirmek miydi? Elbette hayır Bismarck ve Kral Wilhem ilk iş olarak Kiel'de donanma tesisleri kurmaya başladı. Amaç Kiel'de bir kanal açıp donanmayı açık denizlere taşıyabilmekti. Kimse daha farkında değildi. Ama biscmark, Alman İmparatorluğu'nu büyük bir deniz gücü haline getirecek temelleri atıyordu


Savaşta yenilmiş olan Danimarka'ya ufak bir göz atacak olursak, onlar için mağlubiyet adeta bir felaket olmuştu. Danimarkalılar topraklarının üçte birini ve 2,5 milyonluk nüfus rezervinin yaklaşık 1 milyonunu Almanlara kaptırmışlardı


Kardeşlerin Savaşı. Danimarka'dan alınan topraklar 1865  Gustein Anlaşması ile iki Alman Devleti olan Avusturya ve Prusya arasında paylaşıldı


Paylaşım yapılmıştı yapılmasına ama bu süreçte yaşanan fikir ayrılıkları zaten aralarında uzun süredir ikilik olan kardeş devletlerin arasında iyice açtı. Işlerin çatışma raddesine kadar varması Prusya'nın istediği bir şeydi. Gücünü Danimarka'da test eden Prusya artık konfederasyonun asıl gücü olduğunu Avusturya'ya gösterebilirdi. Avusturya'sız bir Almanya düşünen Bismarck savaşa girişmeden önce siyasi ortamı ülkesinin çıkarlarına uygun şekilde düzenlemeye başladı


İngilizlerin olası savaş karşısında tarafsızlığını sağlamak kolaydı. Çünkü Avrupa'nın ortasında iki Alman devletinin birbirini yemesi onların işine gelirdi. Rusya ise zaten tarafını seçmişti. Çıkacak savaşta Prusya lehine sessizliğini koruyacaktı


Burada asıl problem Fransa'ydı. Fransa'nın Avusturya'yla müttefik olma durumu Bismark'ı korkutmaktaydı. Aynı zamanda Alman Başbakan Avusturya'ya karşı İtalya'yı da kesinlikle yanında istiyordu. Çünkü rakibi çift taraflı sıkıştırmanın tek yolu buydu


İtalya'nın kalbine giden yolda yine Fransa'dan geçmekteydi. Bismarck yıl içerisinde üçüncü Napolyon ile gizli bir toplantı yapıp onu tarafsız kalmaya ikna etti. Bismarck Napolyon'a kabataslak şunları söylemişti


Bir, bu savaş bir Alman milli meselesidir. Fransa karışmasın. Iki, olası Prusya Zaferi'nde Fransa'ya da toprak düşebilir. Üç, Fransa kurulacak İtalya Prusya İttifakı'na müdahale etmezse, zafer sonrası Venedik İtalya'ya bırakılacak


Avrupa'nın tek kurnazı biscmark değildi elbet. Üçüncü Napolyon'un Prus Aleyhine tarafsızlığı kabul etmesinin altında başka çıkarlar yatıyordu. İmparator basit şey şu şekilde düşünmüştü


Bir, Almanların birlik olmasındansa birbirlerini yemesi daha evladır. Iki, Prusya Avusturya kadar güçlü bir devlet olmadığı için düşmanını yenmesi aylar, hatta yıllar sürer. Bu durumda iki tarafta yıprandığında Fransa'nın ren kıyılarını alması için ortam doğar


Üç. Olur da güçsüz olan taraf Pusya zafer kazanırsa Venedik, Napolyon aracılığıyla İtalya'ya kalır ve Fransa'da uydusu olarak gördüğü İtalya üzerindeki etkinliğini arttırır. Bismark Napolyon'u oyun dışında bırakmayı başardıktan sonra İtalya'yla masaya oturup 1866  Nisan'ında ittifak anlaşmasını imzaladı. Sular çok hızlı ısınınca da ortadaki sebepleri bahane gösterip 14  Haziran 1866Avusturya savaş ilan etti. Anlaşma uyarınca İtalya'da güneyden saldırıya geçti.


Alman krallıkların çoğu ise herkesin savaşı kazanır gözüyle baktığı Avusturya'nın yanında yerlerini aldılar. Prusya Genelkurmay Başkanı ve savaş planının mimarı General tüm gücü dört orduya böldü


Hızlı ve disiplinli olan Alman ordularının bir tanesi konfederasyon kuvvetleriyle savaşmak için ayrıldı. Bu ordunun karşısında Hannofa, Saxonya, Bavyera, Berk, Baden, Hes Darmstad ve NASAV kuvvetleri vardı. Hedefi bu ufak grupların birleşmesini engelleyerek rakiplerine lokma lokma sindirmek olan mayın ordusu canını dişine takıp savaşırken asıl muharebe doğuda yapılmaktaydı


Savaşın başında Avusturya sınırına üç ordu yığan Generaton Molki G tertibiatı şu şekilde yapmıştı. Sağ kanatta Fon Biter fert komutasında el bir ordusu, ortada Prens Freadrich Charles komutasında birinci ordu ve en solda veliaht prens Frederich William'ın yönettiği ikinci ordu yerini aldı


Karşıda ise sol tarafta birinci Avusturya kolordusu ve Prens Albert'in yönettiği Saxoni ordusu bulunmaktaydı. Bohemya'da ise General Benedik'in yönettiği Avusturya Merkez Ordusu vardı


Kuzeyden bağımsız olarak bir de İtalya'yla savaşması için ayrılmış, Güney Ordusu mevcuttu. Alman sağ kanadı hızlı bir ilerlemeyle Saksonya'yı beş günde ele geçirip buradaki orduları geri püskürttü. Sonrasında Bone Moltike, 22 Haziran'da Bohemya'nın işgal emrini verdi


Üç Prusya ordusu ilerlerken en büyük korku Avusturyalıların tecrit edilmiş olan ikinci orduya saldırıp, bunları yok etmesi ve savaşı kazanmasıydı. General Benede'nin planı da bu yöndeydi ama komuta kademesinde çıkan tartışma yüzünden ana odak batıdaki orduları durdurmaya çevrilince fark edilmeden büyük bir fırsat kaçırıldı. 


Prusya ordularına karşı hem doğuda hem batıda ayın 26-29arası üst üste yenilgiler alan Avusturya Orduları birleşip Köln İhkires'e doğru çekildi


Amaçları bu bölgede tutunup düşmana mukavemet göstermekti. Prusya orduları gelip Avusturyalıları sarınca, 3 Temmuz'da savaşın asıl kazananını belirleyecek Cunike Gredh Muharebesi başladı


Düşmanıyla ilk teması kuran birinci Prusya Ordusu ve Elbi Ordusu, Avusturyalıları tutundukları tepeden atabilmek için hamle yapmayı düşünse de güçlü Avusturya topçusu ilerleyişe bir türlü izin vermedi. Düşmana tutunduğu yerden atması gerektiğini bilen Avusturyalılar, Piyade Alaylarını ileri sürse de büyük bir hüsrana uğradılar. Çünkü kendi ellerindeki Lorenz marka önden doldurmalı tüfeğe karşı Prusyalılarda daha azı doldurulabilen ve tüm savaş boyunca farkını göstermiş uzun nadar GVA yani Drice Niddgan vardı


Savaşın kazananının belli olmadığı, iki tarafın da kritik anlar yaşadığı vakitlerde Avusturyalılar, süvarilerini kullanmakta çekinince, muharebe çıkmazı uzadıkça uzadı. Bu çekince Prusyalıların kazancı oldu ve geçen süre içerisinde yardıma yetişen proje ikinci ordusu, Avusturyalıların sağından çok sağlam bir saldırı gerçekleştirdi. Kanattan gelen saldırıyla çok fazla kayıp veren Avusturyalılar, ağır bir yenilgi alıp, apar topar Viyana'ya doğru çekilmeye başladı


Tüm savaşın kazananı görünüşe göre Prusya olacaktı. Güney cephesine bakacak olursak, İtalyanlar maalesef hem denizde hem de karada Avusturyalılar karşısında tutunamayıp yenildi

 

İtalyanların bu savaşta yaptıkları tek şey düşman birliklerin bir kısmını aldığı yenilgilerle güney cephesinde oyalamak oldu. Ama tabii İtalyan yenilgilerine rağmen Prusyalılar savaşı kazanmaktaydı. Imparator Fransız Josep Cuni Gratis'e alınan mağlubiyet sonrası Viyana'ya yürüyen Prusya durdurmak için barış çağrısında bulundu. Prusya Kralı ve askeri kanadı Barışı reddedip düşmanlarını tamamen sindirmek isterken Bismark buna karşı çıktı. Prusya, Avusturya yenerek istediğini almış


Alman devletlerin asıl lideri olduğunu kanıtlamış ve imparatorluğun gururunu yeterince kırmıştı. Daha fazla ilerlemeye gerek yoktu. Bismarck'ın uyguladığı satranç teorisine göre tüm ülkelerle her şartta masaya oturulabilecek diplomasi yolları açık tutulmalıydı


Eğer daha ileri gider ve Avusturya'nın nefretini kazanırlarsa bir daha bu ülkeyle masaya oturamazlar ve intikam duygusuyla yanıp tutuşan ebedi bir düşman kazanırlardı. Uzun tartışmalar sonrasında Bismarck önerisinin kabul edilmemesi halinde intihar edeceğini söyleyince Başbakan'ın bu konuda ne kadar kararlı olduğunu anladı. Ve Avusturya'yla barış yapılması kararlaştırıldı. Böylece Prusya, istediğini alarak yıllarca bitmez denilen savaşı bir ayda bitirerek mükemmele yakın bir zafer kazanmış oldu

Bu savaşın asıl büyük kaybedeni oynadığı kart elinde patlayan Fransa oldu. Şaşkınlık içinde olan üçüncü Napolyon'un hiçbir öngörüsü tutmamış, Prusya bir ayda her şeyi paket edip bitirmişti. Görüldüğü gibi ipteki iki cambazdan biri olan Napolyon düşmüş diğeri hala ipin üstünde şovuna devam etmekteydi. Zafer sonrası Kuzey Alman Federasyonu'nu kuran Bismark'ın kan ve demir politikasının sıradaki hedefi başını taşlara vurmakla meşgul olan Fransa olacaktı

 


2 Aralık 2023 Cumartesi

HİTLERİN ÇÖKÜŞÜ



Avusturya vatandaşı olan ressam bir çocuk nasıl oldu da siyaset basamaklarına tırmanıp Almanya'nın başına geçti ve Avrupa'nın %70  işgal ettiği 
Almanya'nın bir dönem dünyaya hükmetmesini sağlayan Adolf Hitler'in yükselişinden çöküşüne kadar yaşadıklarını basit bir şekilde geçeceğiz.


Adolf, 20 Nisan 1889 tarihinde Almanların yoğunlukta olduğu Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'na bağlı Brauna Amin kasabasında doğdu. Çocukluk yıllarında başarılı bir öğrencilik geçirmesine rağmen o Hayallerindeki meslek olan ressamlığa yöneldiği ancak güzel sanatlar okulu onu kabul etmeyince hayalleri yarım kaldı. Ailesini kaybettikten sonra mayıs 1912  Münih'e gitti


Askerliği elverişsiz olmasına rağmen Almanya Birinci Dünya Savaşı'na girdiğinde kendisini kabul ettirerek gönüllü olarak orduya katılır. Cephede çeşitli görevlerde yer alarak onbaşılığa terfi eder. 1917 yılında Adolf Hitler batı cephesindeyken tam yakınına bir top mermisi düşer ve arkadaşlarından birkaçı patlamada can verir. Ancak Hitler tek bir sıyrık bile almadan kurtulmayı başarır


Savaşın sonlarına doğru Hitler bu sefer de müttefik kuvvetlerinin hardal gazı saldırısına maruz kalır. Hitler'in durumu bu sefer ağırdır



Yakınlardaki bir hastanede tedavi görürken yanına gelen bir doktor ona kötü haberi verir. Birinci Dünya Savaşı bitmiş ve Almanya teslim olmuştu. Bunu duyan Hitler, ufak çaplı bir sinir krizi geçirerek geçici körlük yaşar


Hastanede kaldığı bu dönemde aklında ulusunu düştüğü bu durumdan kurtarmak ve bir dünya gücü haline getirme fikri gelir. Ancak işe nereden başlayacağını bilmemektedir. Bu dönemde Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra Alman enflasyon aşırı yükselmiş, işsizlik tavan yapmış ve halk yalnızca bir kuru ekmek alabilmek için bile dünyanın parasını vermekteydi. Adolf'un durumu da çok farklı değildi. Üç beş resim yapıp bunları satarak geçinmek istese de başarılı olamadı


Sokaklarda gezerek ne yapacağını düşünen Hitler'in aklına yeniden eski mesleğine dönmek geldi. Orduya yazıldı ve Bavyera'da istihbarat subayı oldu



1919 yılının Eylül ayında bir gün Ordu siyasi şubesinden bir emir aldı. Münih'te Alman İşçi Partisi adında küçük bir siyasi grubu denetleyecekti. Işte bu görev Hitler'in hayatının dönüm noktası oldu


Yalnızca iş için orda olmasına rağmen bir konuşmacının Bavyer eyaletinin Almanya'dan ayrılıp Avusturya ile birleşmesi gerektiğini söylemesiyle Hitler, hiddetli bir şekilde ayağa kalktı


Yıllarca biriken hiddetiyle Alman halkını düşkün duruma getiren Yahudilerin başını çektiği bu fikirlere ateş püskürdü. Bu konuşmaları parti üyeleri tarafından dikkat çekince Hitler kendisini partinin bir üyesi olarak buldu. Gün geçtikçe partideki konuşmalarında nefret söylemlerini arttırmaya başladı



ülkesinin Yahudilerden temizlenmesi gerektiğini, Almanya'nın aşağılanmasının öcünü alacağını ve Almanya'nın milli haysiyetini tekrardan yücelteceğini haykırmaktaydı. Parti üyeleri halkı Hitler'in bu konuşmalarından oldukça etkilenmekteydi


Kısa süre sonra da Hitler, partinin lideri olduğu ve partinin ismi Nasyonel Sosyalist Alman İşçi Partisi olarak değiştirildi. Bir diğer adıyla Naziler


1920 lerin başında İşçi Partisi artık viranelerde toplanmak yerine halkın arasına karışmış ve günden güne büyümeye başlamıştır. Her fırsatta Versay Anlaşması'nı Alman halkının köleleştirdiğini ve bu anlaşmanın bertaraf edilmesi gerektiğini dile getirmektedir


Ancak bunları gerçekleştirmek için ülkenin başına geçmesi gerektiğini biliyordur. Ama nasıl? Hitler yavaş yavaş tanınmış bir siyasi olsa da tanınırlığı yalnızca Münih kentiyle sınırlıydı. Yani seçimle başa gelmesi mümkün görünmüyordu geriye ise tek bir ihtimal kalıyordu. Darbe ancak darbe yapmak için orduyu arkasına alması gerekmekteydi. Bu da çok zor bir ihtimaldi. Hatta imkansızdı



Bu yüzden Hitler'in kendi ordusunu yaratmaya ihtiyacı vardı. Bir milis gücü. Parti yönetimine bu fikrini açıklayan Hitler, Birinci Dünya Savaşı kahramanı olan ve daha sonra başa geçecek olan Hermann Göring tanıştırılır. 
Hermann Göring bir araya geldilerinde planlarını dinler ve kendi hayalini gerçekleştirmek için partiyi bir araç olarak görür. Hitler'in kurduğu milis gücünün başına geçmeyi kabul edip 1923  başlarında Nazi partisine kaydını yaptırır. Goring kısa sürede Hitler'in ona verdiği 5.000 kişilik insan topluluğunu eğittiği ve düzenli bir ordu haline getirdi




Adına da kahverengi gömlekler anlamına gelen SS taburu dendi. Artık Hitler darbe yapabilecek bir güce sahip olmuştu.
8 Kasım 1923 akşamı Goring emrindeki 600 kişilik kuvvetini Münih sokaklarına indirerek Bavyera hükümetinin toplantısını bastı ve siyasi liderlerin tümünü rehin aldığı. Daha sonra hükümet binasına gelen Hitler hükümet yetkililerinin kendilerine katılmalarını ve darbeyi desteklemelerini teklif ettiği ancak olumsuz yanıt aldı

7  saatlik bir çekişmenin ardından hükümet yetkilileri ikna olmuşa benzese de bu bir oyundu. Dışarı çıkar çıkmaz Nazilerin'in elinden kurtulan hükümet yetkilileri Ordu'yu harekete geçirdi


Sonuç 1 Nisan 1924 Hitler tutuklandı. Herkes artık Hitler'in siyasi kariyerinin bittiğini tahmin etmekteydi. Ancak öyle olmadığı. Hapisteki günlerini boş geçirmeyen Hitler, otobiyografisini ve fikirlerini anlattığı dünyaca ünlü kavgam kitabını yazdı


Bu sayede kendini kitlelere anlatma fırsatını bulduğu. 9 aylık hapis hayatının ardından Hitler, 20 Aralık 1924 serbest bırakıldı. Şansını yaver gittiğini düşünen Hitler'in bu düşüncesi partisinin 1924 seçimlerinde yalnızca yüzde 2 altı oy aldığını öğrendiğinde yerle bir oldu. Bir sonraki seçime kadar Hitler partisinin düzene sokmaya ve 1930  seçimlerine hazırlanmaya başladı. Ancak seçimden hemen önce tüm dünyayı etkileyen bir hadise patlak



1929 ekiminde Amerika Birleşik Devletleri borsası çöktü ve dünyanın dört bir yanında piyasalar altüst oldu. Hitler için ise bu bir fırsattı. Yaşanan bu kriz Hitler'in partisi için propaganda malzemesi 
 yapıldı ve 1930 seçimlerinde Naziler yüzde 18 oy alarak en çok oy alan ikinci parti oldu. Ancak Hitler bu başarısına rağmen koalisyona giremediği ve hükümet dışı kaldığı


Iki yıl sonra ise hükümet partililerinin arasında anlaşmazlık çıkması üzerine 1932 yılında tekrar seçim kararı alındı. Hitler çok iyi bir seçim kampanyası düzenleyerek ülke genelinde tam 9 milyon broşür dağıttı ve planlarını halka çok iyi aktardı


Nihayet 1932 yapılan seçimde yüzde 37 oy alarak birinci parti olmayı başardı. Ancak Hitler çok istediği Almanya'nın şanşölyesine hala aday gösterilememekteydi. Nedeni ise Hitler'in Alman vatandaşı olmamasıydı


Derhal bir plan yapıldı ve Hitler, Avusturya vatandaşlığından vazgeçti. Ardından BruceWeek eyaletinde hükümet yetkilisi olarak atanarak resmen Alman vatandaşlığına hak kazandı. Bu sırada Almanya'da partiler arasında bir çatışma başlamış, komünistler, muhafazakarlar ve aşırı milliyetçiler birbirlerine girmişler


Bunların üzerine bir de Alman parlamentosunun toplandığı Reis Tak Binası'nın ateşe verilmesi eklenince Hitler'e Cumhurbaşkanı Hinddenburg tarafından ülkeye hükümet kurma izni verildi. Hitler hemen ilk iş olarak Nazi harici tüm siyasi partileri yasakladı


Ancak Cumhurbaşkanı Hindemburg'un yetkililerine dokunmadı. Ta ki Ağustos 1934 ölümüne kadar. Cumhurbaşkanı Hindemburg'un öldüğü gün ordudaki tüm askerler makama veya millete değil Hitler'e kayıtsız şartsız itaat yemin etti. Böylece Hitler yalnızca 15  senede beş parasız biriyken Almanya'nın tek hakimi olmayı başarmış oldu


Hitler'in iktidara gelmesinin hemen ardından ilk işi ekonomiyi düzeltmek oldu. Vergi sistemi düzenlendi. Alman markanın istikrarı sağlandı. Sanayi tesisleri arttırıldı ve gençlere iş imkanı sağlanarak işsizlik neredeyse sıfırlandı


Ekonominin düzlüğe çıkmasının hemen ardından sıra Ordu'ya gelmişti. Versay'a göre 100.000 ile sınırlandırılan Alman ordusu ağır silah veya hava kuvvetleri kullanamamaktaydı. Hitler 1936  yılında Versay Anlaşması'nı reddederek zorunlu askerlik, tonajlı gemi üretimine başladı ve Alman hava kuvvetlerini tekrar kurdu. 1938 yılına gelindiğinde ise sırada uzun zamandır planladığı genişleme hareketi vardı. Ilk hedefe ise doğduğu topraklar olan Avusturya'ya koymuştu. 12 Mart 1938 tarihinde Alman ordusu hiçbir direnişle karşılaşmadan Avusturya topraklarına girdi. Diğer Avrupa devletleri Nazilerin bu işgaline yalnızca diplomatik protestoyla cevap verdiler. Bunun verdiği rahatlıkla Hitler, yönünü Birinci Dünya Savaşı sonrasında Çekoslovakya'ya bırakılan ancak 3 milyon Alman'ın yaşadığı bölgesine çevirdiği. 


Avrupa'da yeni bir savaş istemeyen İngilizlerin araya girmesiyle bölgesi Almanya'ya verilirken Hitler'den Çekoslovakya'ya saldırmama sözü alındı. Ancak bir süre sonra Hitler sözünde durmayarak Çekoslovakya'nın tamamını işgal etti


Bir sonraki hedef ise Doğu Prusya ile ana toprakların birleştirilerek Prusya'nın toprak bütünlüğünün karantina altına alınmasıydı. 1 Eylül 1939 tarihinde Hitler, Sovyetler Birliği'yle anlaşarak ortak bir şekilde Polonya'yı işgal etti


Bu Avrupa için bardağı taşıran son damlaydı. İngiltere ve Fransa Polonya'nın işgalinin hemen ardından Almanya'ya savaş ilan etti. Bu beklenmeyen durum sonucunda Hitler, Almanya'nın tüm askeri gücünü ve yığınağını batıya aktardı


Müttefiklerin kendisine saldırmasını beklemeden çok hızlı bir şekilde Danimarka, Norveç, Hollanda, Belçika ve Lüksemburg'u işgal etti


Ardından ardenler üzerinden Fransa'ya saldırıya geçen Hitler'in askerleri Fransa'yı 20  gün içinde işgal etmeyi başardı. Batı sınırını güvenceye alan Hitler daha sonra gözünü Sovyet topraklarına dikti. Doğu Cephesi'nde de başarılarını devam ettiren Hitler 1942  sonlarında Nazi Almanya'sının en geniş sınırlarına ulaştırdığı ancak bir süre sonra bu geniş sınırlar Alman ordusunun tedariğinde sorunlara yol açmaya başladı. Özellikle bu dönemde petrol sıkıntısı Hitler'in canını sıkmaktaydı


bu sorunu çözmek için Sovyetler Birliği'nin Engin Petrol yatakları olan Stalingrad bölgesine saldırdığı ancak başarılı olamadı. 1943 başlarında Sovyetlerin karşı taarruzu nedeniyle doğuda geri çekilmek zorunda kalırken batı cephesinde ise Amerika'nın savaşa girmesiyle müttefikler Fransa'ya çıkarma yaptı


Hitler günden güne tüm cephelerde başarısız sonuçlar alarak en sonunda Berlin'de sıkışıp kaldı. Artık savaşın kaybedileceğini anlamıştı. 25 yıllık görkemli başarılarını gölgelemek istemeyen Hitler, teslim olmaktansa ölmeyi tercih etti


Ardından 30 Nisan 1945 yılında 56 yaşındayken intihar ederek hayatına son verdi



25 Kasım 2023 Cumartesi

M4 SHERMAN TANK ÜRETİMİ ARTI VE EKSİ YÖNLERİ

 



8 Aralık 1941 günü Amerika Birleşik Devletleri İkinci Dünya Savaşı'na müttefiklerin yanında dahil olmuştu. Amerika Birleşik Devletleri'nin büyük bir askeri sanayisi vardı ama zayıf kalan teknolojilerinden biri de tanklardı. Birinci Dünya Savaşı'nın sonuna doğru aktif şekilde kullanılan tankların gelişiminde Amerika Birleşik Devletleri neredeyse sıfır tecrübeye sahipti. Çünkü Amerika Birleşik Devletleri Birinci Dünya Savaşı'na sonradan dahil olmuştu. Ama kendi ürettiği, yeterliliği olan bir tankı bulunmuyordu


Bu savaşta Amerikan tankçı birlikleri, Fransızların ürettiği Renault FD 17 tanklarını kullanmaktaydı. Birinci Dünya Savaşı bittikten sonra Amerika Birleşik Devletleri askeri yönetimi hükümetten kendi tanklarını üretmeleri için talepte bulundu


Tank üretimi tecrübesi hiç olmayan Amerika Birleşik Devletleri başka ülkelerden tank tasarım almak yerine kendi üretimlerini yapmak istediler. İkinci Dünya Savaşı'nda Amerika Birleşik Devletleri'nin en çok ürettiği tank ise M 4 sperman tanklarıydı



Fakat M4 Sherman orta sınıf bir zırhlıdır. Tiger ise ağır zırhlı sınıfındadır 
Zaten M4 sherman tankından üstün olmasının imkanı yoktur. Ayrıca M4 Sherman düşman tanklarına üstünlük sağlamak için değil, piyade birliklerine destek olmak için üretilmişti


İkinci Dünya Savaşı başlamadan önce Amerika Birleşik Devletleri'nin tank teknolojisi hakkında neredeyse hiçbir bilgiye sahip olmadığını belirtmiştik. Ama özellikle Avrupa'da sular ısındıkça teknoloji geliştirmek için adımlar atan Amerika Birleşik Devletleri tank teknolojisinde dışa bağlı kalmaktan ziyade kendi üretimini yapmak istiyordu. Bu konudaki yardımı ise tank üretiminde kendinden daha iyi konumda olan Britanya'dan alacağI özellikle Fransa'nın Almanya tarafından işgal edilmesi ve bu işgalde tankların çok önemli bir yer alması Amerika Birleşik Devletleri hükümetini bu konuda hızlı adımlar atmasını sağlamıştı. Savaşın gidişatını gözlemleyen yetkililer piyadeye destek Olacak ve çeşitli ihtiyaçlar için kullanılacak bir tank tasarımı istediler. Özellikle Alman tanklarının ağır zırhları ile hız konusunda hantal olması dikkat çekiyordu. Mühendisler hızlı bir tankın kalın zırhtan daha iyi bir koruma ve avantaj sağlayacağını düşünüyorlar



Aynı zamanda bu tasarım ucuz ve seri üretime uygun olması gerekliydi. Ama böyle bir tasarım için yılların birikimi gerekliydi. Savaş bakanlığına gelen projelerin birçoğu yetersiz kalmıştı. Fakat bir tasarım öne çıkmış.


Bu tasarım da M3'li orta sınıf tankıydı. Ancak bu tasarım savaş bakanlığının istediği taret ve 75 milimetrelik top ihtiyacını karşılamıyordu. Zaten M3'li tankına baktığımızda klasik tank tasarımlarından çok farklı bir yapısı olduğunu hemen görmekteyiz.



5000 metrelik bir taret için Amerikalı mühendisler zorluk yaşamaktaydılar. Çünkü tank mühendisliğinde en sıkıntılı konu top ateşlendiğinde tank şasesinin vereceği tepkidir. Fakat Amerikan mühendisler seri üretim için böyle bir tecrübe ve ekipmana

sahip değillerdi. M3G aslında hedeflenen teknoloji olmamasına rağmen Amerikan mühendisler bu tank üzerindeki çalışmalar ile gerekli bilgilere ulaşmaya başlamışlardı. Mühendislerin bilgi edindiği en önemli konu döner tarete bir top eklenmesiydi



Ama M3 L tankının döner talepteki topu otuz yedi milimetrelik çok zayıf bir toptu.  
hem üç lüdeki yetmiş beş milimetrelik top 360 derece dönemiyor, sabit duruyordu. Bu genellikle tank avcılarında gördüğümüz bir teknolojiydi. Bu teknolojinin başarılı olamayacağını anlayan yetkililer artık bir tank olması gereken özellikleri anlamaya başlamışlardı. Ve M4 sherman tasarlanmaya başlandı. M4 sherman ve varyantları İkinci Dünya Savaşı'nda en çok üretilen tanklardan biriydi. M3le'yi kısa süreli bir çözümdü ama uzun vadede seri üretimi olacak ve Amerika Birleşik Devletleri'nin temel tankı haline gelecekti. Bu tankın üretimi için Ford ve General Motors ile anlaşıldı. Her bir şirket uzman olduğu konularda üretimler yapacaktı



Sherman mühendisleri özellikle bütün parçaların standart olmasını istemişti. Böylece montaj hızlı şekilde yapılacaktır. M4 sherman'ın en önemli özelliklerinden biri süspansiyon sistemiydi. Diğer birçok tanıkta kullanılan bobin sistemi yerine sarmal yay sistemi kullanılmıştı. 


Böylece daha esnek bir yaylanma olacaktı. Aynı zamanda doğacak problemlerde de değişimi ve bakımı, aşırı ustalık gerektirmeyen bir sistem olacak. Aslında sadece süspansiyon sistemi değil, bütün parçaların sökülmesi ve takılması çok kolaydı


Bir tankın muharebelerdeki en önemli sıkıntısı genellikle palet arızalarıdır. M4 shermanların palet arızaları o kadar kolay gideriliyordu ki bunu bir kez görmüş bir asker bile hiç zorlanmadan değişim yapabilirdi. M4 Sherman dökme demirden tek parça halinde yapıldı. Taretin en önemli özelliği ise eklenen jairo sistemiyle hareket halinde bile topun düz bir eksende ateş edebilmesiydi. Ama jayro sistemi o dönem tanklarında nadir kullanılan harika bir teknolojiydi



Daha gelişmiş sistemleri günümüzde dünyanın en iyi tanklarından biri olarak görülen Abraham standlarında kullanılmaktadır. M4 shermanların en büyük dezavantajlarından biri topuğu ateşlendiğinde merminin namludan sağ

610 metrelik bir hızla çıkmasıydı. Düşük namlı hızı yüzünden mermide büyük sapmalar meydana geliyordu. Ve atışlar özellikle iyi zırhlı Alman tankları karşısında etkisiz kalmaktaydı. Bu da M4 sherman mühendislerinin ilerleyen dönemde En çok mesai harcayacağı konuydu. Taret ayrıca elli kalibrelik makineli tüfek eklenmişti. Bu silah piyade savunması için tanka önemli bir artı katmıştı. M4 shermanların üretimi o kadar kolaydı ki dakikada bir fabrikadan yeni bir tank çıkıyordu. Bu tanklar Britanya'ya ithal edilmeye başlandı ve Sovyetler Birliği'ne de yardım için gönderildi. M4 sherman'ın tabii ki varyantları da üretildi. Mühendisler öyle bir sistem yapmışlardı ki Ihtiyaca göre birkaç parçanın değişmesiyle istenen özelliklere kavuşulabiliyordu. Ilk üretim M4 A1 modeliydi ve hızlı üretim için gövde parça değil tek bir kalıp dökümüyle yapılmıştı. Bu da tank gövdeden herhangi bir hasar aldığında tamirini zorlaştırıyordu. 



Daha sonra bu tasarımdan vazgeçildi ve kaynaklı yapıya dönüldü. Bu sefer de kaynak noktalarına yakın yerlerde zırh zayıf kalmaktaydı. Bunu anlayan mühendisler kaynak sayısını azaltmaya çalıştılar. 1944  yılında ise dik yerleştirilen süspansiyon sistemi yatay olarak değiştirildi. Böylece paletlerde daha fazla esneklik elde edildi. Tank özellikle yumuşak ya da çamurlu zeminlerde daha seri hareket etmeye başlamıştı. M dört shermanların başka bir dezavantajı ise muharebe alanlarında ortaya çıkmaya başlamıştı


önde kullanılan 57  derecelik zırh nedeniyle sürücü ve nişancının bulunduğu yerdeki tahliye kapakları çok küçüktü. Ayrıca o bölgede depolanan mühimmat nedeniyle hareket iyice kısıtlanıyordu. Tank isabet aldığında birçok kez Tahliye yapılamamıştı ve mürettebat tankın içinde sıkışıp ölmüştü. Özellikle tank önden mermi yediğinde depolanan mühimmat da tankın içinde patlıyordu. 1943 yılında zırh 47 derecelik bir eğime düşürüldü. Ve kapaklar genişletildi ardından da mühimmatın depolandığı yer zemine daha yakın bir yere taşındı. Ayrıca devrimsel bir sistem ile mühimmat ıslak depolama denen bir yöntem ile saklanmaya başlanmıştı. 



Su, 
antifriz ve pas önleyici sıvılardan yapılmış jel benzeri bir maddeyle mühimmat saklanıyordu. Cephanelik isabet alıp gelinse dahi serbest kalan jel yanmıyordu ve tankın içindeki mühimmat patlamıyordu. M4 sherman 1942 yılında savaşa dahil olmuştu ve en önemli rakipleri Almanların ürettiği Panter ve tanklarıydı. Bu tanklar kalın zırha sahip aynı zamanda yüksek ateş gücüne de sahipti. Zaten Amerika Birleşik Devletleri yeni yeni tank teknolojisini geliştirirken Almanya tank mühendisliğinde çok önemli yerlere gelmişti


M4 shermanların zırhı zayıf olsa da Alman tanklarından daha hızlı bir tanktır. Zırh eksikliğinde hızıyla kapatmaya çalışıyordu. Ama M4 shermanların atış gücü de zayıftır. Atış gücünü arttırmak içinse Britanyalılar şasesine güvendikleri Ama tarata ve topuna güvenmedikleri MR alıp yeni bir tank yaptılar. 



İngiliz üretimi Fire Fly'lar özellikle panter tankları üzerinde çok etkili olmuştu. Tigerlar karşısında panterler kadar etkili değildi ama olduğu bir kaç muharebe raporu da mevcuttur. 


Fire fly ile asıl karıştırdıkları model ise kısa adıyla S sekiz modelidir. Bu modeli Brad Pitt'in başrolünü oynadığı Fury filminden hatırlayabilirler


Diğer bir varyantı ise tarette roketlerini hatırlatacak olan Kalifboy roketatar rampalarıdır. Başka bir varyantı batı cephesinde çok kullanılmayan ama Pasifik Cephesi'nde oldukça etkin olan alev silahı olarak kullanılan modeli yine mayın temizlemek için kullanılan ve buldozer olarak kullanılan modelleri de mevcuttur. Hatta yapılan eklemeler ile suda ilerleyebilen modelleri de üretilmişti. Bu varyantları özellikle belirtti. Çünkü diğer ülkeler bu ihtiyaçlar için yeni üretimler yaparken MR4 shermanlar üzerinde yapılan basit Montajlar ya da değişikliklerle farklı ihtiyaçlara cevap veren zırhlılara dönüşmekteydiler.


Hiçbir tarihçi ya da savaş teknolojilerini inceleyenler M4 sherman'ın üstün olduğunu iddia etmez. Ama seri ve ucuz üretim ihtiyaçları ve beklentileri karşılamıştır. Sonuçta savaşta kimse popülerlik yarışı için tek üretmiyordu. 


M 4 sherman'ın üretim aşamalarını incelemeyi bitirdik. 


tankını görünce hava desteği çağırıyorlardı meselesi.  ağır sınıf bir tank olduğunu  Orta sınıf sherman tanklarını bilinçsizce tankının üzerine götürmek zaten aptallık olur. Bunun farkında olan müttefikler de hava desteği çağırıp işlerini kolaylaştırıyorlardı.


Bu da müttefiklerin büyük bir başarısıydı.  Almanya'nın 1942  yılına kadar olan hızlı ilerlemesinde en büyük etken hava kuvvetleridir. Polonya işgali, Danimarka'nın ve Norveç'in çok kısa sürede teslim olması


Fransa'nın hızlıca yenilmesindeki en önemli paylardan biri Alman hava kuvvetleri Lutfwafe'nindir.